κείμενα/ρεπορτάζ
Πέτρος Καστορίνης, Ανδρονίκη ΠαντιώραΤοίχοι γκρεμισμένοι, τσιμεντένια δοκάρια, γκράφιτι, ξύλα και σίδερα, κατεστραμμένα έπιπλα, κίνδυνος σε κάθε βήμα του επισκέπτη. Τα ''αστικά φαντάσματα'' κτίρια με αιώνες ιστορίας στην κατεστραμμένη πατίνα τους, μας δυσκολεύουν να ''δούμε'' την χαμένη εποχή που εκπροσωπούν. Η καρδιά σου ματώνει από την εγκατάλειψη μιας σπάνιας αστικής κληρονομιάς.
Είναι στιγμές, ώρες, εικόνες που
το παρελθόν μας στοιχειώνει. Όσο κι αν το φέρνουμε κοντά μας διαπιστώνουμε τις λεπτομέρειες που μας χωρίζει απ' αυτό. Ότι κι αν μας ενώνει με αυτό είναι προϊόν της φαντασίας μας,
είναι φαντάσματα που ''ζουν'' εκεί πίσω στο χρόνο. Ζωές ανθρώπων που έφυγαν κάποτε. Και ζουν ανάμεσά μας στο ''τώρα''. Που μοιράζονται τον ίδιο χώρο με εμάς αλλά σε διαφορετικό χρόνο και ''απαιτούν'' τον σεβασμό των σύγχρονων πολιτισμένων ανθρώπων.
Επιστροφή στο παρελθόν στους προεπαναστατικούς χρόνους και στην
τότε ιδέα-ανάγκη ίδρυσης ενός ασφαλιστικού φορέα για την κάλυψη των ναυτικών, συνεχίστηκε στην επαναστατική και στη μεταπελευθερωτική Ελλάδα.
Στις 15 Δεκεμβρίου του 1836 ένα καθοριστικό νομοθέτημα, το ''Περί Αστυνομίας της Εμπορικής Ναυτιλίας'' όπου το αντίτιμο των εκδιδομένων διπλωμάτων και αδειών κυβερνητών και ναυτών, ως και τα διάφορα πρόστιμα τα επιβαλλόμενα δια παραβάσεις, αποτελούν πόρους υπέρ του
Ναυτικού Απομαχικού Ταμείου. Η ενσυνείδητη προσπάθεια όλων όσων είχαν αντιληφθεί την κοινωνική ανάγκη για την ασφάλιση των ναυτικών και των οικογενειών τους είχε πραγματοποιηθεί!
Η θεσμοθέτηση του Ν.Α.Τ. επικυρώθηκε το 1861 αναδεικνύοντας τον προπομπό των κοινωνικών ασφαλίσεων στη χώρα.
Ογδόντα χρόνια από την ίδρυση του N.Α.Τ.,
λίγο μετά την απελευθέρωση από τους Γερμανούς και εν μέσω εμφυλίου το ισχυρό οικονομικά ασφαλιστικό ταμείο των ναυτικών δεν παύει να ''υπηρετεί'' τους σκοπούς του και να επενδύει σε έργα προς όφελος των ασφαλισμένων του! Οι πνευμονικές παθήσεις που
στην κυριολεξία αποτελούσαν μάστιγα στους εργαζόμενους στην ναυτιλία προβληματίζουν έντονα. Το κλίμα των Μελισσίων είναι ιδανικό για την αποκατάσταση-αποθεραπεία για συγκεκριμένες παθήσεις. Εκεί, το N.A.T., σε μία καταπράσινη έκταση 127(!) στρεμμάτων αναγείρει το Ν.Ι.Ε.Ν. το Νοσηλευτικό Ίδρυμα Εμπορικού Ναυτικού το οποίο ξεκινά την λειτουργία του το 1948. Ήταν ένα
νοσοκομείο 350 κλινών, κόσμημα της εποχής, σύγχρονου και πανάκριβου εξοπλισμού.
Το Νοσηλευτικό Ίδρυμα Εμπορικού Ναυτικού
στα Μελίσσια όπου στην αρχή της οδού Θεμιστοκλέους βρίσκεται η είσοδος του λειτούργησε έως το 1975. Με κύριο τομέα δραστηριότητας τη
φυματίωση καθώς και άλλες πνευμονικές παθήσεις. Το 1975, προκειμένου να υπάρξουν επισκευές, αφού οι φθορές απαιτούσαν αντιμετώπιση, κλείνει για ανακαίνιση - ανακατασκευή. Επί έξι χρόνια οι επισκευές συνεχίζονται έως τον Αύγουστο του 1981, αφού οι εργολάβοι έπαψαν να πληρώνονται και διέκοψαν τις εργασίες! Από τότε,
δεν ξανάνοιξε ποτέ. Το νοσοκομείο αφέθηκε να ρημάξει...
Περίπου 40 χρόνια
είναι έρμαιο στη φθορά, τους βανδαλισμούς και τις λεηλασίες. Οξύμωρα γεγονότα συνδέουν πλέον την ζωή μέσα κι έξω στον περιβάλλοντα χώρο του νοσοκομείου. Περιπατητές που βγάζουν βόλτα τα κατοικίδιά τους, καλλιτεχνικές δράσεις με ζωντανή μουσική από ομάδες νέων και παιδιά που το επισκέπτονται, είναι δύσκολο να το το δουν ως πεδίο εξερεύνησης, καθώς έχει γίνει καταφύγιο ναρκομανών.
Δεν υπάρχει σπιθαμή τοίχου που να μην είναι βαμμένη με σπρέυ, βανδαλιστικές επεμβάσεις από εκείνους που έχουν κάνει κατάληψη του χώρου, κυνηγώντας τα φαντάσματα της δικής τους ζωής. Το κτίριο ακόμα και
σήμερα ανήκει στο Ναυτικό Απομαχικό Ταμείο, το οποίο δεσμεύεται από το καταστατικό του να το λειτουργήσει μόνο ως νοσοκομείο.
Το
ακίνητο ''φιλέτο'', κτίσμα και υπαίθριος χώρος, λιγουρεύτηκαν πολλοί ιδιωτικοί φορείς αλλά το καταστατικό του N.A.T. στο ανάλογο άρθρο του είναι σαφές:
''Μόνο νοσοκομείο''. Για την αξιοποίησης της αδρανούς αυτής περιουσίας αλλά και την προστασία από την πηγή κινδύνων που έχει προκληθεί από την πολύχρονη εγκατάλειψη, είχε ενδιαφερθεί και ο δήμος Μελισσίων,
Πεντέλης πλέον. Από την στιγμή που το νοσοκομείο και ο περιβάλλοντας χώρος του περιήλθαν στον Ε.Φ.Κ.Α. (Ενιαίος Φορέας Κοινωνικής Ασφάλισης) ο οποίος με την σειρά του παραχώρησε την χρήση του υπαίθριου χώρου στο Δήμο Πεντέλης για εννέα συν τρία χρόνια ως ελεύθερου χώρου αστικού πρασίνου, προς όφελος των δημοτών, ο δήμος Πεντέλης, μετά την υπογραφή της σύμβασης,
ανέλαβε και την πλήρη ευθύνη του χώρου σε θέματα συντήρησης και πυρασφάλειας, ενώ στη σύμβαση περιγράφονται αναλυτικά οι όροι χρήσης του χώρου από τους πολίτες και τον δήμο.
Πρώτο μέλημα του δήμου Πεντέλης ήταν η απομόνωση,
η μη πρόσβαση των επισκεπτών και παραβατικών ατόμων στο κτίριο του νοσοκομείου. Κι αυτό γιατί το πενταόροφο κτίριο
αποτελούσε πηγή κινδύνων, αφού φρεάτια ασανσέρ, σκάλες, μπαλκόνια συν τα άναρχα επικίνδυνα υλικά αποτελούν εστίες μόλυνσης και επικίνδυνα υλικά για πτώση και πρόκληση σοβαρού ατυχήματος. Έτσι με ακριβού κόστους περίφραξη, περιόρισε την πρόσβαση στο ακίνητο με στόχο να επικεντρωθεί το ενδιαφέρον των επισκεπτών στον υπέροχο περιβάλλοντα χώρο!
Εν μία νυκτί... οι ''ψυχές'' του Ν.Ι.Ε.Μ., οι παραβατικοί που έχασαν τις ''καβάτζες'' τους ή οι κυνηγοί των φαντασμάτων, κατέστρεψαν κυριολεκτικά την περίφραξη! Έτσι και πάλι είναι ανοικτό... στο κοινό!
Κάποιος που έρχεται από το παρελθόν
είναι πνεύμα, ενώ κάποιος που έρχεται από το μέλλον
είναι απλώς ταξιδιώτης. Όταν μιλάμε για ''στοιχειωμένα'' μέρη για φαντάσματα, αυτά είναι πάντα μέρη ή ψυχές σχετικά κοντινά σε εμάς.
Χρονικά πάντα. Ποιος θα μιλήσει για στοιχειωμένα μέρη όταν αναφέρεται σε αρχαιολογικούς χώρους; Κανείς. Αυτά είναι μέρη που διατηρούν μια αίγλη. Το παρελθόν μπορεί να μας στοιχειώνει. Αλλά δεν είναι κάθε παρελθόν που μας στοιχειώνει. Ίσως μόνο εκείνο που
το νιώθουμε πιο κοντά μας...Κάποιοι έχουν υποχρέωση να λυτρώσουν το Ν.Ι.Ε.Ν. στα Μελίσσια με τον αντίστοιχο σεβασμό της ιστορίας ενός νοσηλευτικού ιδρύματος που σε αυτό
''αναστήθηκαν'' ή άφησαν την τελευταία τους πνοή, άνθρωποι!
NorthPortfolio:
