Δεν τον άγγιξε ποτέ η πορνεία του πολιτικού παρασκηνίου ότι χρώμα κι αν είχε όποια οσμή κι αν ανέδυε. Έμεινε μακριά από την πολυκομματική πρόκληση και κάθε λογής αμοραλιστική στάση.
Δεν τον ενδιέφερε καμία πρακτική συμφωνία η οποία θα επέτρεπε την άρση κάθε ηθικού φραγμού, μηχανορραφίες και δολοπλοκίες για την επίτευξη προσωπικών στόχων, ακόμα και άνομων, στα πλαίσια των ρυθμιστικών κανόνων μιας κοινωνικής ομάδας ή οποιασδήποτε μορφής κοινότητας.
Ήταν ένα σπουδαίος αθλητής στίβου που η κάθε προσπάθεια του για καλύτερη επίδοση τον δυνάμωνε, έτσι ώστε να θωρακίζει το εξαιρετικό μυαλό απέναντι στην μεταπολεμική πολιτική σαθρότητα που επικρατούσε σε αυτόν τον τόπο. Ήταν ένας πραγματικός γιατρός που σεβόταν μέχρι τελείας τον όρκο στον Ιπποκράτη, υπηρετώντας με κοινωνική φιλανθρωπία την ιατρική.
Ήταν εκλεγμένος το 1961 βουλευτής με την Ενιαία Δημοκρατική Αριστερά υπήρξε ιδρυτικό μέλος και αντιπρόεδρος της ''Ελληνικής Επιτροπής για τη Διεθνή Ύφεση και Ειρήνη'', όμως αποτέλεσε τον εμβληματικό δημιουργό μιας ιδέας για τον ανένδοτο αγώνα του ανθρώπου κατά της πολιτικής καταπίεσης.
Στις 21 Απρίλη 1963 πραγματοποιήθηκε η πρώτη Μαραθώνια Πορεία Ειρήνης που διοργάνωσε η ''Ελληνική Επιτροπή για τη Διεθνή Ύφεση και Ειρήνη''. Αφετηρία είχε οριστεί ο Τύμβος του Μαραθώνα και τερματισμός η Πνύκα. Το καθεστώς της Εθνικής Ριζοσπαστικής Ένωσης του Κωνσταντίνου Καραμανλή ακολουθώντας τις υποδείξεις των ΗΠΑ είχε απαγορεύσει την πορεία. Με προειδοποιήσεις δε ''ενημερώνει'' τους Έλληνες πολίτες αλλά και τους πολλούς ξένους προσκεκλημένους από τους διοργανωτές, ότι όποιος συμμετείχε στην πορεία για την ειρήνη θα συλλαμβάνονταν. Όλα τα σώματα στρατού καθώς και η αστυνομία, χωροφυλακή και το λιμενικό (!!!) ήτο σε επιφυλακή, όπως σε περίπτωση πολέμου, για να αντιμετωπίσει τους διαδηλωτές της ειρήνης και της καταπίεσης των λαών.
Ο αθλητής, γιατρός και βουλευτής, μετά από μία απίστευτη ταλαιπωρία από δεκάδες ''μπλόκα'' της αστυνομίας έφτασε στο σημείο εκκίνησης της πορείας στο Μαραθώνα που βρισκόταν σε αυστηρό στρατιωτικό και αστυνομικό κλοιό. Κάτω από το κουμπωμένο του σακάκι έχει τυλιγμένο το πανό με το μήνυμα της ειρήνης. Οι δημοσιογράφοι και οι φωτορεπόρτερ που ήταν έτοιμοι να φύγουν αφού ουσιαστικά κανείς δεν είχε φτάσει ως εκεί, μένουν έκπληκτοι! Ο βουλευτής ανεβαίνει τα σκαλοπάτια του Τύμβου, ξετυλίγει το πανό και με δύναμη ψυχής φωνάζει: ''...Ζήτω η ειρήνη!...''. Οι φωτογραφικές μηχανές πήραν φωτιά και με ακροατήριο του έκπληκτους αστυνομικούς και τους δημοσιογράφους λέει δύο λόγια, καταλήγοντας και πάλι στο: ''...Ζήτω η Ειρήνη...''. Η πορεία ειρήνης αρχίζει με μοναδικό συμμετέχοντα τον ίδιο! Η πρώτη Μαραθώνια Πορεία Ειρήνης ήταν αδύνατο να μην πραγματοποιηθεί. Ο βουλευτής, ο άνθρωπος μετέφερε με την πράξη του αυτή, την δύναμη χιλιάδων πολιτών που το καθεστώς απαγόρευσε να διαδηλώσει υπέρ της ειρήνης!
Συνεχίζει μόνος του την πορεία κρατώντας ανοιχτό στο στήθος του το πανό με το σήμα του φιλειρηνικού κινήματος, φωνάζοντας: ''...Ζήτω η Ειρήνη, ζήτω η Δημοκρατία...'' Στην διάρκεια της πορείας των πλαισιώνουν ορισμένοι συναγωνιστές του, ενώ οι αμόρφωτοι χωροφύλακες από τους εκατοντάδες που τον συνόδευαν, φώναζαν: ''...Κάτω η Ειρήνη!..'' Στο Πικέρμι τον συλλαμβάνουν, ως εκεί έφτασε η πολύτιμη ειρήνη για τους θεσμικούς παράγοντες στη χώρα που δίδαξε τον πολιτισμό και τη δημοκρατία. Με ένα αστυνομικό καμιόνι θα τον περιφέρουν επί τρεις ώρες δεξιά και αριστερά και στο τέλος στη Νέα Ιωνία θα τον αφήσουν ελεύθερο...
Το ίδιο βράδυ ο εκπρόσωπος της λαϊκής επιταγής για την ''Ειρήνη'', η τεράστια αυτή η ψυχή, στην πρώτη πορεία ειρήνης, που νοερά χιλιάδες λαού ήταν μαζί του από τον Τύμβο ως έστω το Πικέρμι, επικοινωνεί τηλεγραφικώς με τον τύπο της εποχής, γράφοντας τους: ''...O πόθος δημοκρατικού λαού μας διά πορείαν Ειρήνης Μαραθών– Αθήναι, επραγματοποιήθη!...'' Παράλληλα καταγγέλλει τη σύλληψή του και τη μεταχείρισή τους από τους αστυνομικούς και κατονομάζοντας τους υπεύθυνους. Το τηλεγράφημα κατέληγε: ''...Δυστυχώς διαπίστωσα ότι δημοκρατία δεν υπάρχει εις την Ελλάδα, όταν εκλεκτοί του λαού κυριολεκτικώς καταρρακώνονται...''
Ένα μήνα αργότερα, Τετάρτη 22 Μαΐου 1963 ο βουλευτής βρίσκεται στη Θεσσαλονίκη για την εκδήλωση της ''Επιτροπής για την Διεθνή Ύφεση και Ειρήνη'' στην οποία ήταν ομιλητής. Η εκδήλωση ήταν προγραμματισμένη για αργά το απόγευμα και από νωρίς, εκατοντάδες άτομα αντιθέτων πολιτικών πεποιθήσεων είχαν αρχίσει να συγκροτούν αντισυγκέντρωση κοντά στο κτίριο όπου πρόκειται να γίνει η ομιλία του βουλευτή. ''Στρατός'' χωροφυλάκων δεν ενόχλησε τους συγκεντρωμένους παρά την τεταμένη και εχθρική ατμόσφαιρα που είχαν δημιουργήσει, εις βάρος του ομιλητή! Ο βουλευτής προπηλακίστηκε καθώς πήγαινε στο κτίριο όπου βρίσκονταν τα γραφεία του Δημοκρατικού Συνδικαλιστικού Κινήματος, απ' όπου και εκφώνησε τον λόγο του υπό τις έξαλλες κραυγές του πλήθους. Πλησιάζοντας ο βουλευτής, διασχίζοντας τον δρόμο, μία τρίκυκλη μοτοσυκλέτα έπεσε πάνω στην ομάδα του βουλευτή και των φίλων του, ενώ κάποιος που ήταν ανεβασμένος στην καρότσα τον χτύπησε με ένα λοστό στο κεφάλι και σωριάστηκε αιμόφυρτος στο έδαφος. Έξι μέρες αργότερα χιλιάδες κόσμου φώναζε ''...Ζεις, ζεις εσύ μας οδηγείς...'' συνοδεύοντας τον στην τελευταία του κατοικία...
Ο γιός του μόλις τριών χρόνων τότε, όπως ο ίδιος εξομολογείται, μεγάλωσε χωρίς πατέρα αλλά με έναν ήρωα, που έδωσε τη ζωή του για την ειρήνη. Έζησε την παιδική του ηλικία στα δύσκολα χρόνια της χούντας και θυμάμαι πως όταν ρώτησε για πρώτη φορά τη μητέρα του, τη Μαρία, “...που είναι ο μπαμπάς μου;...”, εκείνη του απάντησε πως “...επειδή ήταν καλός άνθρωπος κάποιοι κακοί τον σκότωσαν με ένα τρίκυκλο...”. Πέρασαν σχεδόν σαράντα χρόνια από τον θάνατο του βουλευτή πατέρα του για του δοθεί ο απόρρητος φάκελος της ασφάλειας, που ήταν καταγραμμένες με λεπτομέρειες, οι κινήσεις ενός ειρηνιστή ανθρώπου που ήταν ''στοχευμένος'' ως επικίνδυνος για το συντηρητικό καθεστώς της χώρας του.
Ήταν μία ιστορία που άκουγα από τον Ραφαήλ, τον πατέρα μου που είχε χάσει τον μεγάλό του αδελφό Μανώλη στην Μικρασιατική εκστρατεία, ανάμεσα στα στενάχωρα οδοιπορικά από την Γιάρο, στην Μακρόνησο και από τον Άη Στράτη, στον Τύμβο, την πρώτη Μαραθώνια πορεία της ειρήνης την δεύτερη μεγαλειώδη το '64, την τέταρτη το '66... για την κηδεία και την αντίδραση εκείνης της ημέρας ενός λαού για την απώλεια του παντοτινού Μαραθωνοδρόμου της ειρήνης, Γρηγόρη Λαμπράκη του αθλητή, ιατρού και βουλευτή. Ενός σπάνιου λαού που ''πονηρά'' καθεστώτα κατάφεραν να αποπροσανατολίσουν από την ανθρώπινη υπόστασή του και ο ήρωας, ο ειρηνιστής, ο άνθρωπος Γρηγόρης Λαμπράκης τους χάλαγε την βρόμικη ''συνταγή''...
O Δήμος Μαραθώνος σε συνεργασία με το Ίδρυμα Γρηγόρης Λαμπράκης, διοργάνωσε εκδήλωση μνήμης και τιμής, για τον μεγάλο ειρηνιστή, αθλητή, επιστήμονα στον προαύλιο χώρο του Μουσείου Μαραθωνίου Δρόμου. Παρουσιάστηκε η έκθεση του απόρρητου φακέλου της ασφάλειας και η παρουσίαση των αιματοβαμμένων του ρούχων, από την ημέρα της δολοφονίας του στις 22 Μαΐου 1963.
''...Έχουμε την ιδιαίτερη τιμή να φιλοξενήσουμε στο Μουσείο Μαραθωνίου Δρόμου από σήμερα για δύο μήνες τα αιματοβαμμένα ρούχα που φορούσε την ημέρα της δολοφονίας του. Ευχαριστώ θερμά το Μουσείο Μπενάκη για την ευγενική παραχώρηση των ρούχων σε συναίνεση με του ομώνυμου Ιδρύματος. Ο ίδιος, υπήρξε εκφραστής της δημοκρατίας και της ειρήνης και παραμένει διαχρονικά μια προσωπικότητα-σύμβολο. Είναι υποχρέωσή μας να διαφυλάξουμε τα κομμάτια της ιστορίας μας...'' είπε ο Δήμαρχος Μαραθώνα Στέργιος Τσίρκας (Φωτ. πάνω). Την συγκινητική εκδήλωση έκλεισαν οι μελωδικές φωνές και οι ήχοι των Βασίλη Λέκκα (Φωτ. κάτω), Δώρας Ρούση και του πιανίστα Θοδωρή Μπρουτζακη.
