Η εικόνα ως ελιξίριο ζωής!

γράφει ο Πέτρος Καστορίνης

Είναι η φωτογραφία τέχνη; Ένα από τα δυσκολότερα ερωτήματα που άφησαν αναπάντητα οι αιώνες που πέρασαν. Όσο καιρό η τέχνη εθεωρείτο «απο-μίμηση» της φύσης ή ως ανθρώπινη προσπάθεια προσέγγισης του ωραίου, όλα έβαιναν καλώς.

Όταν όμως κάποιοι Γερμανοί φιλόσοφοι, με πρώτο και καλύτερο τον Χέγκελ και τις γνωστές παραδόσεις του περί αισθητικής, άρχισαν να ζητούν από την τέχνη την αποκάλυψη της αλήθειας, τα πράγματα άρχισαν να δυσκολεύουν. H τέχνη δεν μπορεί σε καμιά περίπτωση να αποτελέσει απο-μίμηση της φύσης, δήλωνε ο Σοπενχάουερ, αφού την ξεπερνά. Ο Νίτσε, δε, έβλεπε στην τέχνη την οριστική αποδοχή, ευλογία και θεοποίηση της ανθρώπινης ύπαρξης και θεωρούσε την τέχνη ξελογιάστρα και ελιξίριο ζωής. 

Από τότε οι ορισμοί της τέχνης δίνουν και παίρνουν. Δεν υπήρξε καλλιτέχνης που να μην έχει έναν δικό του ορισμό της τέχνης.Υπάρχουν, λοιπόν, τόσοι ορισμοί όσο και καλλιτέχνες. Που να βάζαμε στην «εξίσωση» και την τέχνη της φωτογραφίας... 

Ήταν τυχεροί που η φωτογραφία ανακαλύφθηκε αργά... Στις 19η Αυγούστου του 1816 ο Γάλλος Νικηφόρος Νιέπς δημιούργησε την πρώτη ιστορικά καταγεγραμμένη φωτογραφία που έγινε γνωστή με τον τίτλο «Θέα από το παράθυρο» του. Ο ίδιος την ονόμασε «retinas», αμφιβληστροειδής χιτώνας ματιού. Αύγουστος 1816, σαν σήμερα 19 του μήνα, ο Νιέπς παρουσιάζει στην ανθρωπότητα μία νέα λαϊκή, απόλυτη, ρεαλιστική τέχνη. Την τέχνη της φωτογραφίας!

Είναι γεγονός πάντως ότι η τέχνη της φωτογραφίας εξελίχθηκε τόσο γρήγορα και όλοι οι εικαστικοί και μη, κρυφά ή φανερά αποδέχτηκαν της μορφές και τεχνικές της, δημιουργώντας πολυδιαστατες έννοιες. H ιστορία της τέχνης είναι γεμάτη τέτοια περιστατικά. Ας θυμηθούμε τα έργα των Ντεγκά, Μανέ, Μονέ, Ρενουάρ, που η κριτική της εποχής τους τα χαρακτήρισε «ιμπρεσιονιστικά», μια έννοια που σήμερα αποτελεί σταθμό στην ιστορία της τέχνης, ενώ τότε εθεωρείτο «βρισιά».

Μια πολύ σημαντική ημέρα είναι λοιπόν η σημερινή για όλο τον κόσμο, καθώς σήμερα, 19 Αυγούστου, γιορτάζεται η Παγκόσμια Ημέρα Φωτογραφίας, η Παγκόσμια ημέρα της τέχνης και τεχνικής της φωτογραφίας που με τα δημιουργήματά της άλλαξε και αλλάζει την οπτική κάθε ανθρώπου καθημερινά!

Η φύση δεν αντιγράφεται..!

γράφει ο Πέτρος Καστορίνης

Στις 19 Αυγούστου 2010, 270 φωτογράφοι από 100 διαφορετικές χώρες μοιράστηκαν τις φωτογραφίες τους σε ένα παγκόσμιο διαδικτυακό portfolio. Η εκδήλωση αυτή σηματοδότησε την πρώτη επίσημη Παγκόσμια Ημέρα Φωτογραφίας.

Σαν σήμερα λοιπόν και κάθε χρόνο γιορτάζει η τέχνη, η τεχνολογία, η ιστορία της φωτογραφίας. Ημέρα που ενθαρρύνει τους φωτογράφους από όλο τον κόσμο να μοιραστούν μια φωτογραφία που περικλείει τον κόσμο τους, την αναζήτησή ή τον προβληματισμό τους, τον θαυμασμό τους ή την αντίδρασή τους για ένα γεγονός που μπορούν να το ''περιγράψουν'' στο καρέ μιας εικόνας.

Το είδος της φωτογραφίας που γνωρίζουμε σήμερα χρονολογείται από το 1839. Εκείνη την εποχή, η Γαλλική Ακαδημία Επιστημών ανακοίνωσε τη διαδικασία Daguerreotype. Η διαδικασία κατέστησε δυνατή τη δημιουργία μιας εξαιρετικά λεπτομερούς εικόνας σε ένα φύλλο χαλκού. Ήταν η πρώτη μέθοδος για τη λήψη μόνιμης εικόνας με κάμερα.

40 χρόνια αργότερα, το 1884, ο Τζορτζ Eastman βελτίωσε τη διαδικασία Daguerreotype. Αντικατέστησε την πλάκα χαλκού με ένα στεγνό τζελ σε χαρτί, το οποίο ονόμασε φιλμ. Αυτή η εφεύρεση άμβλυνε την ανάγκη των φωτογράφων να μεταφέρουν βαριές πλάκες χαλκού και τοξικές χημικές ουσίες. Ο Eastman δεν σταματά τις δραστηριότητές του και το 1888 παρουσιάζει την κάμερα Kodak! Ουσιαστικά αυτή ήταν η αρχή της φωτογραφίας, η μετέπειτα ψηφιακή επανάσταση που με τις εφαρμογές της καθημερινά, επαγγελματίες ή μη, δημιουργούν φωτογραφίες και αποτελεί την λογική εξέλιξη της τεχνολογίας.

Επανερχόμενοι στην σημερινή εορτή, τιμώντας την ημέρα, μοιραζόμαστε κι εμείς μία ξεχωριστή φωτογραφία που κάναμε λίγες ώρες πριν από το ανθρώπινο κατάντημα που περιέλαβε την Βόρεια Εύβοια σε μαύρο κάδρο. Είναι μία εικόνα που θα μας θυμίζει την ασέβεια, την ανικανότητα, την ανευθυνότητα, την έλλειψη παιδείας των ανθρώπων, συν την παράνοια ότι αυτό το φυσικό έργο μπορεί να δημιουργηθεί και πάλι. Η φύση δεν αντιγράφεται..!